Audiobooki, czyli książki przeczytane i nagrane przez profesjonalnego lektora, których możemy słuchać, są ostatnimi czasy bardzo popularne. Również w Polsce istnieje wiele platform, za pomocą których możemy odtwarzać dowolne tytuły. Okazuje się, że zarówno słuchanie audiobooków jak i czytanie książek papierowych bardzo dobrze wpływa na nasz mózg.
Czy audiobook jest “gorszy” od książki?
Od bardzo dawna trwa spór: audiobook czy książka? Sceptycy uważają, że nic nie może zastąpić tradycyjnej książki oraz że niemożliwe jest skupienie się na słuchaniu tekstu. Istnieją również opinie, że słuchając książki nie można w pełni się w nią “wczuć”. Obrońcy audiobooków natomiast sugerują, że na tekście czytanym również można się nie skupiać, a jako najważniejszą zaletę podają możliwość jednoczesnego słuchania i wykonywania innych czynności.
Na podstawie badań z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley ustalono, że zarówno czytanie jak i słuchanie tej samej treści, aktywuje dokładnie te same obszary mózgu, z dokładnie taką samą intensywnością. Innymi słowy, pod warunkiem, że jesteśmy skupieni na odbiorze treści, nie istnieją żadne różnice pomiędzy audiobookiem a tradycyjną papierową książką.
Badania pokazują, że czytanie i słuchanie książek tak samo pozytywnie oddziałuje na mózg
Co więcej, Fatma Deniz – główna autorka badania, uważa, że można je kontynuować, włączając osoby z zaburzeniami czytania lub słuchania, aby sprawdzić czy zmiana formatu z audiobooka na tradycyjną książkę i odwrotnie, mogłaby pomóc takim osobom ułatwić dostęp i być może wręcz umożliwić przyswajanie tekstu. Oprócz tego, słuchanie audiobooków mogłoby pomóc osobom po wylewie, z epilepsją lub chorobą Parkinsona, które utrudniają czytanie książek.
Wpływ czytania (i słuchania) na mózg
Dzięki badaniom z Berkeley, wiemy, że słuchanie niczym nie różni się od czytania – angażuje te same obszary w mózgu, a więc wpływa na nasz umysł dokładnie tak samo, jak książki papierowe. Czyli, przede wszystkim pomaga nam zwiększyć zasób słownictwa i rozwija wyobraźnię, ale także odgrywa znaczącą rolę w zdobywaniu i ulepszaniu kompetencji społecznych.
Już 6 minut czytania dziennie pozwala obniżyć ciśnienie tętnicze o 68% i zmniejszyć poziom kortyzolu (hormonu stresu). Dodatkowo czytanie (i słuchanie audiobooków) stanowi gimnastykę dla mózgu, dzięki czemu zwiększa się neuroplastyczność, a to z kolei spowalnia proces starzenia się mózgu. Udowodniono również, że osoby, które regularnie poświęcają czas lekturze mogą żyć nawet o dwa lata dłużej.
Książki, a zwłaszcza beletrystyka pozwalają nam również rozwijać empatię. Badania z Uniwersytetu Stanforda pokazały, że czytanie powieści aktywizuje te obszary mózgu, które byłyby aktywne wówczas, gdybyśmy sami przeżywali opisywane wydarzenia. Utożsamiamy się z bohaterem, cieszymy się i płaczemy razem z nim, współodczuwamy. Jednym słowem, jesteśmy empatyczni.
Czytanie książek usprawnia również nasze zapamiętywanie. Ze względu na neuroplastyczność mózgu, przyswajanie książek i innych tekstów znacząco polepsza naszą pamięć. Dodatkowo, nowe informacje pomagają nam utrwalać zdobytą wcześniej wiedzę dzięki zachodzącemu w mózgu mechanizmowi aktywizacji (przypominaniu sobie dotychczasowej wiedzy) i integracji nowych danych ze starymi.
Badania dr. Roberta Freidlanda udowodniły, że regularne poświęcanie czasu lekturze pomaga ograniczać skutki choroby Alzheimera. Podobnie jak gra w szachy czy rozwiązywanie krzyżówek, książka stanowi trening dla mózgu, a wyniki badań pokazują, że zapadalność na Alzheimera jest 2,5 razy mniejsza niż u osób, które w ogóle nie czytają.
Słuchanie audiobooków, oprócz wszystkich wymienionych wyżej, ma jedną ważną zaletę: można jednocześnie słuchać książki i wykonywać inną czynność, np. robić szalik na drutach, szydełkować, dzięki czemu trenujemy mózg w jeszcze większym stopniu, niż gdybyśmy poświęcili się w pełni wyłącznie czytaniu książki tradycyjnej.
Podczas słuchania audiobooków bez przeszkód możemy wykonywać inne czynności w jednym momencie
Skąd brać audiobooki?
Najbardziej popularnymi serwisami oferującymi audiobooki są obecnie Storytel i Audioteka. Korzystanie z obu portali jest płatne i wiąże się z koniecznością wykupienia subskrypcji. Platforma Alberty jest natomiast całkowicie bezpłatna, a rejestracja darmowa. Wśród jej zasobów jest wiele audiobooków, również takich tworzonych przez samych czytelników, którzy udostępniają je w wolnym dostępie.
Oprócz tego, pojedyncze audiobooki można kupować w większości sklepów (stacjonarnie i przez Internet), takich jak Empik, Świat Książki czy Gandalf. Ze względu na coraz większą popularność tego rozwiązania, niemal wszystkie książki papierowe są dostępne także w formie audiobooka.
No Comments